Showing posts with label SARASAMUSCAYA. Show all posts
Showing posts with label SARASAMUSCAYA. Show all posts

SARASAMUÇCAYA ( KAWI LATIN )

SARASAMUÇCAYA

Om Awihnamastu,


Bhagawan Wararuci mupulaken sara Sang Hyang Asta Dasa Parwa gawé Bhagawan Byasa, matangnyan panamaskara sira I Bhagawan Byasa, lingnira ;

Bhagawan Wararuci mipil unteng-unteng Sang Hyang Asta Dasa Parwa (plekutus parwané) pakardin Ida Bhagawan Byasa, mawinan Ida (Bhagawan Wararuci) mangubakti majeng ring Ida Bhagawan Byasa, daging bawos Idané ;

1.  Hana sira maharsi, tan hana kapinggingnira kinatwanganing tri loka, rumentasaken petengning ajnananing sarwa bhawa, anak sang Satyawati, patemuan lawan Bhagawan Parasara, prasuta ri tengahnikang kresna dwipa, Bhagawan Byasa ngaranira, sira ta sembahen kamnaning hulun mujarakna saraning gawénira.

Wénten Ida Sang Resi mahotama, tan wénten katambetan Idané, kabaktinin antuk jagat tigané, duaning prasida ngruwat kapetengan manah sarwa mahuripé, kaputra antuk Ida Dewi Satyawati (Sayojanagandhi), rikala parabiané sareng Bhagawan Parasara, embas Ida ring tengah giliné sané selem, Bhagawan Byasa peséngan Idané, Ida sané baktinin titiang, sadurung titiang midartayang mustikan tatwa pakardin Idané.

2.   Nihan kotamanira, kadyagganing tasik lawan gunung himawan, an kalyan mas manik sarwa mulya, mangkana ta sakwéh niking aji Bharatakatha ginawénira, an tasakaning utama rasa makādi rahasya jnana.

Asapuniki kautaman Idané, sekadi kawéntenan segara sareng gunung Himawan, sané kébekan antuk mas sasocan lan sekancan muléné, sapunika minakadi katah pangaweruhé ring Mahabharatané sané kardinin Ida, indik kaparipurnan kautaman dagingnyané, pamekas kawuruhané sané pingit.

3.   Kuneng kotaman Sang Hyang Bharatakata, ri dényan sira nitya pinakopajiwana sang kawiwara, kadyanggan sang prabu sujanman, pinakopajiwaning wadwāngusir wibawa.

Semaliha kautaman Sang Hyang Asta Dasa Parwa, riantuk Ida setata ka anggén pangupadita olih Sang Kawiswara, sekadi Ida Sang Prabu sané lewihing panrestian, sané ka anggen pangupadita olih panjaké sané nyaratang arta brana.

4.     Apa ya apan iking aji bharatakata, sangkaning budhi sang kawi, kadyangganing tri lokān mijil sangké panca maha bhuta

Napi mawinan, dwaning Sang Hyang Mahabharata puniki, pinaka wiwitan pakayun Sang Kawiswara, sakadi kawéntenan jagat tigané, sané mawiwit sakéng Panca Maha Bhuta.

5.     Tan hana aji ring bhwana, tan pakasraya iking Byasa wacana, kadyangganing sarira tan hana, yatan pakasrayang ahara

Nénten wénten pangweruh ring jagaté, sané nénten makilitan ring pawarah Ida Bhagawan Byasa puniki, sakadi angga sarirané nénten wénten, yaning nénten makanti ring ajeng-ajengané.

6.   Lawan wanéh kotamanira, yan hana sira telas rumengwa rasaniking sang hyang aji, pisaningu juga sira ahyuna rumengwa katantara, tka ring gita wenu winadi, kadyangganing wang rumenga susabdaning kuwong, huwus rumesep ri ati langening swaranya, amangun arsaning citta, tan hana gantanika ahyuna rumenga resning swaraning gagak. Mangkana ling Bhagawan Wararucin panamaskara ring Bhagawan Byasa, neher umujaraken kottaman iking Bharata katha iking inaranan Sarasamuçcara, Sāra ngaraning wisésa, samuçcaya papupulnya, nahan matangnyan sarasamuçcaya ngaranikang Sang Hyang Aji, damel Bhagawan Wararuci, nihan piteket Bhagawan Wéisampayana i Maharaja Janaméjaya, i kalanira cumaritāken ikang Bharata katha, ya tiki witaning Sarasamuçcaya.

Malih liyanan kautaman Ida Sang Hyang Astadasa Parwané, yaning wénten Ida sang sané sampun mirengang daging Sang Hyang pustaka puniki, doh para pacang meled mirengang satwa siwosan, rawuhing gaguritan, rebab, suling lan sané liyanan, umpamiang sakadi Ida sang sané sampun mirengang kabecikan swaran i paksi tuwu tuwu, sampun nyusup ring pakayunan kaulangunan swarannyané, prasida ngawetuang ulangun ring kayun, nenten wénten malih pacang nyaratang mirengang swaran ipun i kedis gowak sané ngaresresin manah.
Sapunika bawos Ida Bhagawan Wararuci nyumbungang linggih Ida Bhagawan Byasa, raris midartayang kalewihan Sang Hyang Astadasa Parwané, puniki kawastanin Saracamuçcaya ; Sara teges ipun mahutama, samuçcaya papupulannyané, mawinan Saracamuçcaya wastan pustakané puniki, pakaryan Ida Bhagawan Wararuci.
Sapuniki pawungun Ida Bagawan Waisampayana ring Ida Sang Prabu Janaméjaya rikanjekan Ida midartayang Astadasa parwa puniki, maka pangawit Saracamuçcaya.


PANUMADIAN SAHA TATUJON  MAURIP

7.  Anakku kamung Janaméjaya, salwirning wara warah, yawat maka padartang catur wargga, sāwataranya, sakopanyasanya, hana juga ya ngké, sangksépanya, ikang hana ngké ya ika hana ing lén sangkérika, ikang tan hana ngké, tan hana ika ring lén sangké riki.

Déwa, Sang Prabu Janaméjaya, sekancan pitutur, rawuhing sané muat pidarta catur warga, sengkeran ipun, larapan pawangunannyané, wénten sami iriki, cutet ipun, sané wénten iriki, punika wénten ring sané lianan, sané tan wénten iriki, tan wénten ring sané lianan.

8.   Ri sakwéhning sarwwa bhuta, iking janma wwang juga wnang gumawayaken ikang subhāsubha karma, kuneng panentasakna ring subha karma juga ikang asubha karmma, phalaning dadi wwang.

Ring sakatah sarwa mauripé, wantah panumadian dados manusa puniki mresidayang ngardinin parilaksana becik wiadin kawon, semaliha pakardi sané becik presida ngruwatang pakardi sané kawon, punika pikolih panumadiané dados manusa.

9.  Matangnyan haywa juga wwang manastapān tanparibhawa, si dadi wwang ta pwa kagöngakna ryambek, apa yāpan; parama dhurlaba iking si janma mānusa ngaranya, yadyapi candala yoni twi.

Mawinan sampunang maselselan, yaning tan wibuh, dados manusané puniki patut suksmayang ring pikayun, napi mawinan ? riantukan kelangkung méweh ngeruruh numadi dados manusa, yadiastun numadi dados anak cacad.

10. Apan iking dadi wwang, utama juga ya, nimitaning mangkana wenang ya tumulung awaknya sangkéng sangsara, makasadanang subhakarma, kottamaning dadi wwang ika.

Dwaning dados manusa puniki luwih kawiaktiannyané, mawinan sapunika dwaning mresidayang nulungin déwéknyané saking kasengsaran, mapiranti pakardi becik, punika wantah kautaman sang numadi dados manusa.

11.  Hana pwa wwang tan gumawayaken ikang subha karma, tambaning neraka loka kangken lara, pejah pwa ya, wwang alara mara ring désa katunan tamba tang aranika, rupaning tan katemu ikang énak kolahannya.

Yaning wénten manusa tan mapakardi rahayu, punika satmaka ubad ka nerakané, sané waluya penyakit, padem raris ipun, tan bina sekadi jatma sakit, rawuh raris ka desané sané tan maduwé tamba, sinah tan presida muponin lega asing laksanayang ipun.

12.  Paramartanya, peng-pengen ta pwa katemwaning sidadi wwang, durlaba wi ta ya, saksat handaning mara ring swargga ika, sanimittaning tan tiba muwah ta pwa damelakna.

Kasinahannyané, suksemayang pisan panumadyané dados manusa, sengka/meweh dasarnyane mikolihang, waluya undagan nyujur ka suarga punika, sané ngawinang tan labuh malih, punika patut utsahayang.

13. Apan iking janma mangké, pagawayan subhāsubha karmma juga ya, ikang ri pna kabuktian karmmaphala ika, kalingannya; ikang subhāsubha karma mangké, ri pna ikān kabukti phalannya, ri pegatni kabuktyannya, mangjanma ta ya muwah, tumuta wasananing karmaphala, wasana ngaraning sangskara, turahning amba matra, ya tinutning paribhasa, swargacyuta, narakacyuta, kunang ikang subhāsubha karma ri pna tan paphala ika, matangnian mangké juga pengpenga subhāsubha karma.

Dwaning panumadiané mangkin, galah mapekardi laksana kawon utawi becik, ring para loka pacang kapuponin woh pekardiné, kasinahannyané, laksana kawon / beciké sané mangkin ring para loka kapuponin wohnyané, ring sapuputé kapuponin, numadi ipun malih,  katutug antuk laad woh laksanané, wasana teges ipun sangaskara, sisan ambuné merawat, punika katutug antuk sasambatané, panumadian saking swarga, panumadian saking neraka. Nanging laksana becik utawi kawon ring para loka, tan mawoh punika, mawinan mangkin pisan wigunayang mapakardi becik kawon.

14.  Iking janma wwang, ksanikaswabawa ta ya, tan pahi lawan kedapning kilat, durlabha towi, matangnyan pöngakna ya ri kagawayaning dharma sadhana, sakarananing manasanang sengsara, swargaphala kunang.

Puniki panumadiane dados manusa, ajebos pisan swalaksananyané, tan bina ring kelépan tatit, méweh pisan kakeniang, mawinan wigunayang ipun mapakardi medasar patut, sekancan sané ngawinang basmi kasangsarané, utawi prasida mikolihang swarga.

15.  Hana pwa tumemung dadi wwang, wimuka ring dharma sadana, jenek ring artha kama arah, lobha ambeknya, ya ika kabancana ngarannya.

Wenten kocap sampun mresidayang dados manusa, tungkas raris ring darma laksana, teleb ring arta brana, kasenengan, punika kasengkalan kebawos.

16.  Ikang manggih si dadi wwang, prasida wenang ring dharma sadana, tatan entas sangké sangsara, kabancana ta ngaranika.

Sang presida dados manusa, puput mresidayang ngelaksanayang darma, nénten ruwat saking sangsara, kasengkalan waluyannyané.

17.  Nihan matta kami mangké, menawa manguwuh, mapitutur, ling mami, ikang artha, kama, malamakaken dharma juga ngulaha, haywa plangpang lawan dharma, mangkana ling mami, ndatan juga angrenga ri haturnyan éweh sang makolah dharma sadana, apa kunang hetunya.

Sapuniki pisereng tityang mangkin, mangulapin, mangawukin, mapakeling, pawungun tityang : Punika arta brana lan kasenengané, melantaran darma kémawon patut ngutsahayang, sampunang lémpas ring kapatutan, asapunika pawungun titiyang, nénten pisan mirengang,  munggwing pasaut ipun, kéweh anaké nganggén solah darma, napi manawi ngawinang ?  Sapuniki pisereng tityang mangkin, mangulapin, mangawukin, mapakeling, pawungun tityang : Punika arta brana lan kasenengané, melantaran darma kémawon patut ngutsahayang, sampunang lémpas ring kapatutan, asapunika pawungun titiyang, nénten pisan mirengang,  munggwing pasaut ipun, kéweh anaké nganggén solah darma, napi manawi ngawinang ?


Bersambung ...................
Share:

KESUSILAAN - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA )

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 156  SAMPAI SLOKA 167
TENTANG : KESUSILAAN

156.   Janganlah dibiarkan pikiran, kata-kata dan perbuatan untuk melakukan hal-hal yang buruk. Kebaikan akan dibalas kebaikan sedangkan kejahatan pasti berpahala celaka dan kenistaan.

Share:

TENTANG MEMPERKOSA - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA )


TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 153  SAMPAI SLOKA 155
TENTANG : MEMPERKOSA

153. Perbuatan memperkosa jangan hendaknya dilakukan oleh orang yang tidak ingin                  hidupnya berumur pendek.

Share:

MENCURI - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA )

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 149  SAMPAI SLOKA 152
TENTANG : MENCURI

149.    Mereka yang menggelapkan, mereka memeras, mereka yang mencuri, mereka yang merampok harta, kesenangan, dan kebenaran orang lain akan hidup dalam kenistaan, rasa was-was, dan ketakutan sepanjang hidupnya, sekarang maupun kelak dikelahiran mereka yang berikutnya.

Share:

TIDAK MEMBUNUH DAN MENYAKITI - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA )

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 136  SAMPAI SLOKA 148
TENTANG : TIDAK MEMBUNUH DAN MENYAKITI

136.  Jika orang sayang akan hidupnya, apa sebabnya mereka ingin membunuh makhluk lain, mereka sungguh tidak memakai ukuran dirinya. Jika orang selalu berharap kesenangan dan kedamaian, semestinya mereka terlebih dahulu memberi kesenangan dan kedamaian itu kepada yang lainnya.

Share:

KEBENARAN - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA )

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 128  SAMPAI SLOKA 135
TENTANG : KEBENARAN

128.  Sesungguhnya racun dan obat itu letaknya berdekatan dan semuanya ada dalam diri. Mereka yang bodoh dan gemar dengan kejahatan akan memperoleh racun, sebaliknya mereka yang teguh pada pelaksanaan kebajikan dan kebenaran niscaya akan memperoleh obat kehidupan/amerta.

Share:

PERKATAAN - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA )

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 117  SAMPAI SLOKA 127
TENTANG : PERKATAAN

117.     Ada dua hal yang membuat orang menjadi terpuji, petama tidak mengucapkan kata-kata kasar; kedua tidak berpikir untuk melakukan perbuatan jahat.

Share:

TANPA KEYAKINAN - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA )

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 110  SAMPAI SLOKA 116
TENTANG : TANPA KEYAKINAN

110.  Hendaknya manusia yang bijaksana meninggalkan perasaan tidak percaya ataupun ragu-ragu akan adanya alam akherat, karma dari perbuatan, sikap mencela kitab suci dan keesaan Tuhan; demikian juga hendaknya mereka menjauhkan diri dari sifat iri hati, suka dipuji, amarah, dan segala tindakan kejam dan jahat lainnya.
Share:

KEMARAHAN - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA )

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 96  SAMPAI SLOKA 109
TENTANG : KEMARAHAN

96.  Meskipun seseorang selalu menang dalam pertempuran, selalu mengalahkan musuh-musuhnya, jika ia tetap terkungkung dalam watak pemarahnya dan sering mengumbar amarahnya pada orang lain, mereka akan selalu kedatangan musuh-musuh baru; sedangkan bagi yang mampu mengekang nafsu amarahnya, tidak akan pernah ada musuh dalam hidupnya.

Share:

KESABARAN - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA )


TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 92  SAMPAI SLOKA 95
TENTANG : KESABARAN

92.   Segala sesuatu yang ada di bumi ini adalah milik dari orang sabar, demikian juga apa yang ada di jagat raya ini adalah juga milik orang yang berhati sabar. Hanya dengan kesabaranlah keberhasilan itu dapat diperoleh, mereka yang sabar dipuji dan dihormati di bumi, apabila mereka mati surgalah ganjarannya.

Share:

IRI HATI - SARASAMUSCAYA ( BHS, INDONESIA )

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 88  SAMPAI SLOKA 91
TENTANG : IRI HATI

88.  Bagi mereka yang ingin memperoleh kebahagiaan abadi, hendaknya jangan sekali-kali berkeinginan untuk memiliki sesuatu yang bukan merupakan haknya, jangan sekali-kali berperasaan iri hati kepada orang yang beruntung.

Share:

PIKIRAN - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA )

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 79  SAMPAI SLOKA 87
TENTANG : PIKIRAN

79.    Kesimpulannya, pikiranlah yang sangat menentukan perkataan dan perbuatan.

Share:

TRI KAYA - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA )

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 73  SAMPAI SLOKA 78
TENTANG : TRIKAYA (PIKIRAN, PERKATAAN DAN PERBUATAN)

73.  Sepuluh banyaknya hawa nafsu yang harus dikendalikan, tiga bagian dari pikiran, empat bagian dari perkataan, dan tiga bagian dari perbuatan.

Share:

EMPAT GOLONGAN PROFESI - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA ) 5

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 55 SAMPAI SLOKA 72
TENTANG : EMPAT GOLONGAN PROFESI

55.   Manusia sesuai profesinya dibagi menjadi empat golongan. Agamawan adalah golongan pertama, ke dua Negarawan, ke tiga Usahawan, dan ke empat adalah Pelayan. Ketiga golongan profesi tersebut di atas haruslah dalam hidupnya melakukan penyucian diri, apabila diinginkan mereka boleh hidup selibat. Sedangkan golongan Pelayan juga boleh melakukan penyucian walaupun tidak menjadi keharusan baginya.

Share:

HAKEKAT KEBENARAN - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA ) 4

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 41 SAMPAI SLOKA 54
TENTANG : HAKEKAT KEBENARAN

41.   Apa pun yang ditimbulkan oleh pikiran, perkataan, dan pebuatan yang tidak menyenangkan bagi dirimu, apapun yang menimbulkan duka dan sakit hati bagi dirimu; janganlah hendaknya yang menimbulkan keadaan seperti itu engkau lakukan pada orang lain. Perbuatan apapun yang tidak engkau sukai menimpa dirimu, janganlah perbuatan seperti itu engkau timpakan kepada orang lain.

Share:

SUMBER KEBENARAN - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA ) 3

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 37  SAMPAI SLOKA 40
TENTANG : SUMBER KEBENARAN

37.   Jika ingin mengetahui kebenaran, pahamilah secara cerdas wahyu Tuhan lalu bandingkan dengan tafsir-tafsirnya serta dengan aturan-aturan moral / etika / susila yang berlaku dalam sosial masyarakat. Jika demikian maka akan sempurnalah pemahaman kita tentang apa sesungguhnya kebenaran dan kebajikan itu.

Share:

HAKEKAT KEBENARAN - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA ) 2

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 12  SAMPAI SLOKA 36
TENTANG : HAKEKAT KEBENARAN

12.    Jika kekayaan dan kesenangan dicari, lakukanlah kebajikan/kebenaran terlebih dahulu. Jika kebajikan  pun kebenaran dilakukan, niscaya kekayaan dan kesenangan pastilah didapatkan. Sungguh tidak akan ada artinya jika kekayaan dan kebenaran yang dicari menyimpang dari kebenaran/kebajikan.

Share:

TUJUAN HIDUP MANUSIA - SARASAMUSCAYA ( BHS. INDONESIA )

TERJEMAHAN BEBAS SARASAMUSCAYA ( BAHASA INDONESIA )
SLOKA 1  SAMPAI SLOKA 11
TENTANG : TUJUAN HIDUP MANUSIA

1.     Manusia hendaknya mulai dari detik ini juga mengusahakan dengan tidak pernah jemu untuk memahami hakekat Kebajikan/kebenaran, Kekayaan, Kesenangan, dan Kebebasan. Manusia adalah Sang Raja bagi dirinya sendiri, ia adalah pemimpin dari tubuhnya, ia adalah penguasa dari pikirannya ; maka dari itu, berusahalah untuk memahami hakekat penjelmaan ini.

Share:

SEKHA SANTHI DANG DING DONG

SEKHA SANTHI DANG DING DONG
Silahkan klik gambar
OM SWASTYASTU - SELAMAT DATANG DI ARYAWANGSABLOG - SEMOGA BERMANFAAT

daftar isi

Total Tayangan

Powered By Blogger

Categories 2